OŚRODEK MEDYCZNO-TERAPEUTYCZNY
"SYRIUSZ"
NIEPUBLICZNY ZAKŁAD OPIEKI ZDROWOTNEJ

Terapia - jakimi metodami pracujemy z dzieckiem

Terapia osób z całościowymi zaburzeniami rozwoju nastawiona jest na uczenie zachowań pożądanych z jednoczesnym eliminowaniem zachowań nieakceptowanych, nieprzystosowawczych, oraz nauką samodzielności,co można osiągnąć poprzez stosowanie różnorodnych oddziaływań.Terapia jest zaplanowanym procesem, nakierowanym na jednostki z różnym funkcjonowaniem i poziomem zaburzeń.

Prezentowany program autorski „ATUT” łączy wiele metod zarówno terapeutycznych jak i edukacyjnych. Bazę stanowi zindywidualizowany plan terapii grupowych i indywidualnych dostosowany do potrzeb konkretnej osoby, oparty na analizie możliwości, trudności i zainteresowań. Przekazem naszego programu jest najbardziej optymalny sposób pracy z każdym z naszych pacjentów, a nie nazwanie i sformalizowanie kolejnej metody terapii autyzmu, których bardzo wiele możecie znaleźć Państwo w różnych ofertach pomocy i w internecie. „Leczy” nie nazwa metody tylko sposób jej realizacji.

Formy i metody terapii :

-Terapia grupowa - działania terapeutyczne ukierunkowane na stymulację rozwoju poznawczego,myślenia, socjalizację dziecka, trening umiejętności społecznych, trening przejawiania negatywnych emocji, prawidłowe nawiązywanie i utrzymywanie relacji rówieśniczych, trening kreatywności,prawidłowe identyfikowanie stanów emocjonalnych, wzmacnianie samooceny, kształtowanie prawidłowej formy komunikacji werbalnej,poprawa funkcjonowania w kontekście społecznym.

Dla kogo: dla osób mających trudności w nawiązywaniu i utrzymywaniu relacji z rówieśnikami,

dorosłymi,przestrzeganiem norm społecznych, adaptacją do nowych sytuacji.

Zajęcia mają na celu poprawę funkcjonowania w sytuacjach społecznych poprzez zmianę zachowań nieakceptowanych na pożądane i społecznie akceptowane.

Trening umiejętności społecznych - zajęcia mają na celu poprawę funkcjonowania w sytuacjach społecznych poprzez zmianę zachowań nieakceptowanych na pożądane i społecznie akceptowane. Umożliwia zmniejszenie deficytów w zakresie kompetencji społecznych co jest szczególnie ważne dla pacjentów z ASD. Celem zajęć jest: trening umiejętności komunikacyjnych, modyfikowania zachowań na bardziej aprobowane społecznie, umiejętność współpracy w grupie, praca nad przestrzeganiem zasad, kształtowanie umiejętności rozwiązywania konfliktów.Zwyczajowo program obejmuje naukę zawierania znajomości, słuchania,pytania, odmawiania przez inicjowanie rozmów, dyskutowanie i reagowanie na krytykę po wyrażanie i radzenie sobie z uczuciami.

Terapia indywidualna - celem spotkań jest diagnoza przyczyn problemów dziecka, pomoc w pokonaniu trudności rozwojowych. Terapia jest formą pracy stymulacyjnej bądź behawioralnej nad konkretnymi zaburzeniami, umożliwia dziecku lepsze funkcjonowanie w relacjach z dorosłymi i rówieśnikami. Może być także formą przygotowania do korzystania z grupowych metod pomocy terapeutycznej.

-Indywidualne zajęcia pedagogiczne - mają na celu :
1.Usprawnianie,korygowanie zaburzonych funkcji dziecka tj. percepcji słuchowej,percepcji wzrokowej, sprawności manualnej, koordynacji wzrokowo-ruchowej,
2.Kształtowanie umiejętności i wiadomości dydaktycznych, jak: pisanie, czytanie,liczenie, tworzenie, odtwarzanie,
3.Usprawnianie pamięci i myślenia,
4.Rozwijanie wyobraźni i aktywności twórczej,
5.Kształtowanie nawyków właściwego komunikowania się, rozwój mowy biernej i czynnej,

Terapia behawioralna skupia się wyłącznie na zachowaniu jako naturalnej reakcji na wpływy otoczenia. Ważne jest tu i teraz.Terapeuta pełni funkcję aktywną i dyrektywną – wyznacza zadania, motywuje, wyjaśnia, proponuje, doradza. Od pacjenta oczekuje się głównie gotowości do aktywnych zmian. W programie Atut metody behawioralne oparte są głównie na wzmocnieniach pozytywnych, czyli na „nagradzaniu” dziecka za zachowania pożądane a niewzmacnianiu zachowań negatywnych.

    - Warsztaty dla rodziców – indywidualne lub w grupie. Celem zajęć jest kształtowanie umiejętności w zakresie: komunikacji rodzic – dziecko, rozumienia zachowań i potrzeb dziecka,identyfikowania sytuacji i zachowań problemowych, nauki radzenia sobie z trudnymi i agresywnymi zachowaniami, dostosowywania wymagań i poleceń do możliwości i poziomu rozwoju dziecka. Współpraca z rodzicami daje możliwość połączenia oddziaływań terapeutycznych program Atut – dom, a tym samym podniesienie skuteczności leczenia. Spotkania grupowe często mają formę grup wsparcia dla rodziców.

    Trening relaksacyjny polega na nauce rozluźniania grup mięśni, spowalniania oddechu i oddychaniu brzusznym. Sposób przeprowadzania ćwiczeń relaksacyjnych dobrany jest do wieku i możliwości pacjenta. Ma na celu naukę fizycznego i psychicznego odprężenia organizmu. Umożliwia regenerację, poprawia skuteczność innych, bardziej obciążających dla dziecka działań terapeutycznych.

    - Metoda W. Sherborne - nazywana inaczej Metodą Ruchu Rozwijającego. Wielozmysłowa stymulacja psychomotoryczna i społeczna, oparta o ruch. Dostarcza psychicznych i fizycznych doznań, które pobudzają świadomość ciała,kontrolę nad nim, poprawiając samopoczucie. W metodzie wyróżnia się cztery grupy ćwiczeń: ćwiczenia prowadzące do poznania własnego ciała, ćwiczenia pomagające zdobyć pewność siebie,ćwiczenia ułatwiające nawiązanie kontaktu i współpracy w grupie, ćwiczenia twórcze.Metoda właściwości relaksu, oparta na zabawie. Efektywność prowadzonych oddziaływań zwiększa się w przypadku czynnego udziału i zaangażowania nie tylko dziecka ale również jego rodziców czy rodzeństwa.

    Terapia przez zabawę – ludoterapia - metody pedagogiki zabawy są dominującą formą aktywności dziecka w wieku przedszkolnym, zajęciem przez dzieci lubianym, atrakcyjnym,przyjemnym. W celu wspomagania rozwoju emocjonalnego i społecznego dziecka, wzbogacania doświadczeń, rozwijania nowych umiejętności stosuje się formy: zabaw stymulacyjnych z użyciem chusty animacyjnej, pląsów, tańców integrujących grupę, zabaw ruchowych, zajęć ze słowem i piosenką. Ważne jest, aby w przypadku dzieci ze spektrum autyzmu pamiętać, że podejmowane przez nie stereotypowo czynności nie mogą być traktowane jako rozwijająca rozrywka, a lęk przed nabywaniem nowych umiejętności może wystąpić także w trakcie zabawy. Zabawa potrafi nauczyć dzieci autystyczne pokonywania trudności, nawiązywania pozytywnych kontaktów, naśladownictwa, rozwijania wyobraźni i myślenia.

    Terapia zajęciowa – Arteterapia - oddziaływania poprzez szeroko rozumianą sztukę - celem zajęć jest umożliwienie wyrażania tych przeżyć, które są trudne do przekazania w słowach, tłumione oraz odreagowanie emocji i napięć. Malowanie,rysowanie, modelowanie w glinie, lepienie z masy solnej, tworzenie prostych kolaży z przeróżnych materiałów to zajęcia, które sprawiają dzieciom wiele radości, jak również kształtują ich wyobraźnię. Udział w zajęciach arteterapeutycznych pozwala zaspokajać wrodzone potrzeby ekspresji uczuć, myśli i doznań.Dziecko uczy się cierpliwości i wytrwałości w dążeniu do osiągnięcia zamierzonych celów, ćwiczyć koncentrację uwagi i sprawność motoryczną.

    Metoda stymulacji polisensorycznej - Rolą metody jest usprawnianie wszystkich zmysłów: czucia, dotyku,węchu, smaku, wzroku, słuchu, tak by umożliwić dzieciom zintegrowane, wielozmysłowe poznawanie świata. Ćwiczenia stymulacyjne są proste, nawiązują do wczesnych dziecięcych czynności i doświadczeń poznawczych.

    Terapia Ręki - to program stworzony do terapii małej motoryki:precyzyjnych ruchów dłoni. Ćwiczenia polegają na różnorodnej pracy manualnej zgodnej ze zdiagnozowanymi problemami w tym zakresie oraz zainteresowaniami dziecka. Dziecko nie tylko ćwiczy rękę, ale także uczy się cierpliwości i koncentracji uwagi. W trakcie wykonywania ćwiczeń usprawniana jest precyzyjna praca rąk,koordynacja między dłońmi, koordynacja ręka-wzrok oraz przekraczanie linii środkowej ciała.

    SI Integracja Sensoryczna zdolność do odczuwania,rozumienia i organizowania informacji dostarczanych przez zmysły(wzrok, słuch, dotyk, węch, smak, układ przedsionkowy i proprioceptywny) z otoczenia do organizmu. Terapeuta prowadzący zajęcia poprzez zabawę dostarcza odpowiednich bodźców do ośrodkowego układu nerwowego. Celowe, naprzemienne pobudzanie i wyciszanie układu nerwowego oraz poddawanie stymulacji określone receptory poprawia funkcjonowanie układu sensorycznego dziecka.Dziecko wykonując różne ćwiczenia uczy się prawidłowo organizować informacje płynące z otoczenia.

Zajęcia logopedyczne - terapii mowy-udzielanie pomocy w zakresie porozumiewania się, rozumienia i rozpoznawania znaczeń wypowiedzi innych osób oraz rozwijania funkcji komunikacyjnych języka w celu zwiększenia percepcji społecznej.Zatem celem terapii logopedycznej w przypadku dzieci ze spektrum zaburzeń autystycznych będzie rozwijanie umiejętności receptywnych na poziomie werbalnym i niewerbalnym w szczególności mowy ciała, gestykulacji i kontaktu wzrokowego,ekspresji mowy z odpowiednią intonacją i słownictwem oraz wypracowanie funkcji fonetycznych języka umożliwiających nawiązywanie i podtrzymywanie kontaktu z rozmówcą. W terapii wykorzystywane są elementy metody krakowskiej

Elementy AAC - Augmentative andalternative communication - oznacza wszelkie działania, których celem jest pomoc w porozumiewaniu się osobom niemówiącym lub posługującym się mową w ograniczonym stopniu. Zamiast wypowiadanych słów i zdań mogą one używać znaków graficznych(piktogramów, obrazków, symboli), znaków manualnych (gestów) lub znaków przestrzenno-dotykowych (np. przedmiotów). Dzięki temu mogą dokonywać wyborów, podejmować decyzje, pytać, opowiadać, wyrażać myśli i uczucia – pokonywać bariery w porozumiewaniu się i stawać się niezależnymi. O włączeniu ACC u pacjenta decyduje zespół terapeutyczny ze względu na możliwe działania niepożądane.

- EEG Biofeedback - Biologiczne sprzężenie zwrotne to metoda zwiększania możliwości umysłu,która dotarła do Polski ze Stanów Zjednoczonych. Pojęcie„biofeedbecku” oznacza możliwość modyfikowania i harmonizowania procesu fizjologicznego mózgu i nadawania mu pożądanego kierunku przez podawanie bezpośrednich informacji zwrotnych na temat parametrów tego procesu. W praktyce osoba poddawana treningowi uczy się czynności swojego mózgu, tego jak pozytywnie zmieniać wzorzec wytwarzanych fal - wzmacniając pożądanei hamując niepożądane fale mózgowe. Uczestniczy w grze przy pomocy własnych myśli np. kieruje piłką czy prowadzi samochód. W efekcie  treningów  zmniejsza się impulsywność,poprawia się koncentracja uwagi, zwiększa kontrola zachowań i jednocześnie wzrasta wiara dziecka we własne możliwości.

-Dogoterapia- zajęcia terapeutyczne z udziałem odpowiednio wyszkolonych psów. W przypadku dzieci z autyzmem czy zespołem Aspergera pies nadaje się świetnie do roli terapeuty, akceptuje dziecko bezwarunkowo, pozwala między innymi przełamać lęk, zachęca do kontaktu a przez głaskanie go i przytulanie się kształtuje orientację w schemacie własnego ciała,stymuluje zmysły słuchu, wzroku, dotyku. Czasami to właśnie pies jest najlepszym motywatorem dziecka do nawiązywania kontaktów. Ta forma terapii daje dużo radości wszystkim jej uczestnikom.

-Trening samoobsługi- ma na celu usystematyzowanie działań prowadzących do osiągnięcia samodzielności w samoobsłudze. Obejmuje wszelkie działania zmierzające do stworzenia optymalnych warunków i sytuacji pozwalających na zdobycie doświadczeń, wyzwalanie aktywności sprawczej i poznawczej, realizację potrzeb i potencjalnych zdolności, w celu wykształcenia u dzieci z zaburzeniami ze spektrum autyzmu sprawności niezbędnych do przyszłego, samodzielnego życia w społeczeństwie.

W szczególności należy dążyć do ukształtowania umiejętności samoobsługi w następujących dziedzinach: opanowanie czynności fizjologicznych z pomocą i bez pomocy, umiejętność pielęgnacji i higieny osobistej,ubierania i rozbierania się, spożywania posiłków, dodatkowych umiejętności np.: używania chusteczek do nosa. Wymienione wyżej cele mogą być osiągnięte poprzez prowadzenie wczesnych i systematycznych oddziaływań uczących samoobsługi, dostosowanie ich do możliwości dzieci, przy ścisłej współpracy z domem rodzinnym.